Open login
АБЛӘҺӘТ ИСЛАМОВ
17.04.2012 12:01   

АБЛӘҺӘТ ИСЛАМОВ

Download Name Play Size Length
download A.Islamov - Ushak mukam(otrivok, arang.A.Zhambakiyev)

8.7 MB 4:44 min
download Bjargin havjar(A.Islamov – D.J

4.4 MB 4:50 min
download Abdulahat Islamov - Iol bolsun(narodnaja pesnja)

2.8 MB 3:05 min
download Sazmidim(S.Zajnalov – M.Abdrah

3.4 MB 3:42 min
download Sjargjardan(A.Islamov – A.Isla

3.3 MB 3:38 min
download Sohbat kursak (A.Islamov - A.Islamov)

3 MB 3:13 min
download Tan Sabasi (H.Jami)

3.6 MB 3:53 min
download Ujgur kelinliri(A.Islamov – B.

3 MB 3:15 min
download Gulirana (A. Islamov - A. Islamov)

3.5 MB 3:51 min
download Khisiyat (A. Islamov)

3.9 MB 4:14 min
download Ablakhat Islamov - Bir san uchun (T.Mukhammat - A.Islamov)

14.1 MB 6:11 min
download Ablakhat Islamov - Bu omur (A.Islamov - Dz.Rozakhunov, A.Islamov)

12.3 MB 5:22 min
download Ablakhat Islamov - Omur iyol (A.Islamov - M.Khamraev)

8.6 MB 3:45 min
download Intervyu s A.Islamovym polnostyu

82 MB 35:50 min

Исламов Аблахат Абдусаматович  родился   в   1959 году 12 апреля  в г. Кульдже (КНР). В 1965 году его семья переезжает в г. Алматы. Закончил среднюю школу имени А.Розыбакиева. С раннего возраста начал увлекаться народной музыкой. В пятилетнем возрасте впервые услышал звуки дутара. Аблахат  вспоминает – « В тот день пришли друзья отца в гости, я играл на улице и в какой-то момент услышал многоголосое пение из дома, я тут же зашел домой и прослушал всю песню до конца, играл друг отца на инструменте дутаре, все это сильно запало мне в душу. Игра и песни были похожи на те ,что я часто слушал на старой пластинке  дома (это были песни известных уйгурских исполнителей с СУАР). В какой-то день, придя домой, увидел висящий на стене дутар, я подумал, наверное забыли забрать друзья отца, а через пару дней, придя с улицы домой, вновь услышал звуки этого инструмента, я подумал снова гости пришли, но оказалось ,что это мой отец играл, я подошел ,послушал и попросил отца научить меня играть на дутаре. Но отец сославшись на сильную занятость на работе, попросил моего дядю научить меня азам игры. Первым инструментом ,на котором я учился играть, это была домбра, так как сразу не нашли мне дутар, дядя первые уроки давал мне на домбре, так как они были похожи внешне. И долгое время я на ней занимался, не догадываясь, что это не дутар, а домбра, в то время здесь трудно было найти инструмент.».
В более  старшем возрасте слушал и перенимал творчество популярных в то время вокально-инструментальных ансамблей таких как  «Поющие гитары», «Песняры», «Голубые гитары» , из казахстанских - «Дос-мукасан», «Гульдер», «Яшлык», это были  70-е годы .В школьном ансамбле Аблахат Исламов играл на рубабе(равап), позже создался в п.Дружба  ансамбль народных инструментов, там он играл на дутаре. Позже был создан вокально-инструментальный ансамбль «Достлук», там он играл на различных инструментах. В состав ансамбля входили Кутлук Геняков, Аркен Исраилов, братья Мухлисовы, Медат Маметбакиев.

Гайрат,Аблахат Исламов, Медет Маметбакиев,Кутлук Геняков, Аркен Исраилов

 


После восьмого класса Аблахат  поступал в Самаркандское муз.училище, но не смог привыкнуть к новому месту и он снова возвращается в Алматы.  Благодаря его навыкам, в армии( г. Кутаиси,Грузия)  его взяли  в военный оркестр. Вообще его хотели готовить там на военного водителя, но дирижер оркестра ,прознав о таланте Аблахата, сразу забрал его в оркестр, где он и прослужил оставшееся время.
Далее в жизни Аблахата Исламова начинается эпоха работы в ансамбле «Яшлык». Позвал его туда его друг Кутлук Геняков. В начале он отказывался, ссылаясь на то,что у него нет муз. образования, как он там будет смотреться, у него есть работа своя( разнорабочий на торг.базе) и т.д., но его переубедили, но на это потребовалась целая неделя… Придя в коллектив , он показал все свои способности в игре на различных инструментах, а так же голосовые данные, его сразу приняли на работу, несмотря на то, что у него не было специального музыкального образования.

 

Группа Яшлык

Здесь хотелось бы сказать пару слов об Аблахате Исламове как о композиторе и поэте-песеннике. Писать он начал еще в школьные годы, в то время в основном все перепевали, вот и решил он сделать что-то свое. На раннем этапе он многое написал, но самые известные песни появились в период работы в ансамбле «Яшлык». Одна из первых песен написанных для группы это песня «Ойна,ойна». Предлагаем посмотреть уникальное видео с этой песней, благо во время работы на ТВ, Аблахат Исламов скопировал это к себе в архив и теперь мы можем показать его вам - Видео «Ойна Ойна»

Dim lights Embed Embed this video on your site

В 1988 году была написана  песня «Әсләмсә мени» для певицы Нуралям  Курбанбакиевой специально для конкурса, эта песня очень быстро стала популярной среди любителей уйгурской народной музыки. Сейчас эту песню с измененным текстом и под новым названием «Сиз билән» исполняет его дочь Муштари Исламова.

C дочерью Муштари

Стоит упомянуть инструментальную вещь «Таң сабаси» (автор Үсәнжан Жәми) в исполнении Аблахата, где он сыграл на тамбире эту композицию с эстрадной обработкой, до этого никто еще так не экспериментировал. Эта композиция стала очень популярной и актуальна даже в наши дни.
После ухода с группы «Яшлык», была работа в созданной вместе с Акимом Тохтахуновым группе «Ривайят» ,куда кроме них вошли Рахилям Алиева, Дилмурат Разамов, Халим Ибрагимов, Адиль Жамбакиев. Группа просуществовала 3 года. Далее наступил этап сотрудничества с Адилем Жамбакиевым и Русланом Тотахуновым, которые создали группу «Ар-Клуб». Были совместные гастроли, в то время были записаны популярные песни «Йол болсун», «Уйғурниң келинлири»,  «Муштари» и многие другие.


Аудиозапись отрывка из мукама Ушшак, Аблахат играет на тамбире, аранжировка и клавишные – Адиль Жамбакиев.

Уникальная видеозапись 1995 года, песня «Йол болсун» (народная песня) Видео «Йол болсун»

Dim lights Embed Embed this video on your site

Во второй половине 90-х годов работа и сотрудничество с аранжировщиком Данияром Махпировым  группой «Юлтуз». Были большие совместные гастроли с другими артистами в СУАР, там они дали около 52 концертов.

В сотрудничестве с композитором Селимахуном Зайналовым рождается песня «Сәзмидим». Далее выходит альбом с одноименным названием на аудиокассетах.
Далее наступает период  сольной работы, Аблахат Исламов больше тяготеет к написанию музыки и песен в народном стиле, не эстрадном. Одним из таких работ явилось сотрудничество с певицей Айтурган Хасановой, были написаны такие прекрасные песни как «Сеғиндиңму ?», «Өмүр йол» и выпущен альбом певицы «Кәш күздики нава».
В 2005 году выходит сольный альбом «Хисият» куда вошли такие известные песни как «Бәргин хәвәр»,  «Сеғиндиңму?»,  «Су пәриси»,  «Хәлким салам» и многие другие.
Видеозапись 1995 года,песня «Хәлқим салам» (А.Исламов – А.Исламов)
Видео «Халким салам»

Dim lights Embed Embed this video on your site


В данный период Аблахат Исламов работает над репертуаром своей дочери , талантливой певицы, Муштари, мы  о ней скоро тоже напишем в отдельной ветке.
На вопрос, как вы оцениваете ситуацию сейчас в сфере уйгурской эстрадной музыки, он ответил, с сожалением, что современная эстрада стала однообразной, шаблонной, теряются в музыке и аранжировках уйгурские корни и хотел бы, чтобы музыканты и певцы обратили на это особое внимание.

C супругой Сумбат Генияровой

Имея огромный музыкальный багаж, десятки написаных песен-хитов для своего репертуара ,а так же для многих других исполнителей, Аблахат Исламов не считает себя профессиональным композитором и поэтом-песенником, что заставляет уважать его творчество и саму личность еще больше. В беседе он сказал,что никогда не считал количество написанных произведений, если хоть одну его песню принял народ, то он чрезмерно счастлив.А это так и есть – многие его песни на слуху, их поют, перепевают, это и  есть признание его творчества. Мы преклоняем голову перед его талантом.

Песни Аблахата Исламова можно послушать и скачать здесь

http://www.parvaz.kz/index.php/music/129-aislamov-mp3


Полное интервью с Аблахатом Исламовым за чашкой аткян чая , свежим уйгурским непиз наном и хам сяйем  можете послушать здесь

Интервью   и редакция -   Раим Хамраев.


Фотогалерея Аблахата Исламова  http://www.parvaz.kz/index.php/photo/aislamov

 

Абләһәт ИСЛАМОВҚА 60 ЯШ!

 

Композитор Абләһәт ИСЛАМОВ: «Нахша – ейтиш үчүн йезилиду».

Йолдаш МОЛОТОВ,

“Уйғур авази”, 10 апрель 2019 ж.

«Сеғиндиңму», «Өмүр — йол», «Уйғур келинлири», «Бәргин хәвәр» вә башқиму сәнъәт ишқивазлири арисида аммибаплиққа айланған нахшиларниң муәллипи, композитор Абләһәт Исламовниң иҗадийитиниң қир-сирлирини көпчилик биливәрмисә керәк. Шуңлашқа униң билән учришип, сөһбәтлишишни тоғра көрдуқ. Абләһәт ака учришиш үчүн мени … циркқа тәклип қилди.

 

— Абләһәт ака, биринчидин, сизни гезитханлиримиз намидин 60 яшлиқ тәвәллудиңиз билән тәбрикләшкә рухсәт қилиң. Иккинчидин, растимни ейтсам, сөһбитимиз циркта өтиду дәп ойлимаптимән.

— Рәхмәт (күлүп). Мени циркта фокус көрситиду яки башқа иш қилиду дәп ойлап қалмаңлар. Мән бу йәрдә кәспим бойичә, йәни аваз режиссери болуп ишләймән.

— Буниңдин илгири, йәнә қәйәрләрдә ишлидиңиз?

— Мәктәпни тамамлап Сәмәрқәнттики музыка училищесиға оқушқа чүштүм. Амма, өзгә жутқа үгинәлмидим, Алмутиға қайтип кәлдим. Жүк машинилирини ясайдиған гаражда слесарь болдум, жүк басидиған машиниларни һайдидим, театрда, телевизиядә ишлидим. Киракәшлик қилған пәйтләрму болди. Қисқиси, ишлимигән ишим йоқ.

— Әнди музыкини қачандин бери үгинишкә башлидиңиз?

— Хаталашмисам, бәш яш вақлирим болса керәк, талада ойнавататтим. Өйүмизгә меһманлар – дадамниң ағинилири кәлгән еди. Бир пәйттә саз челинишқа башлиди. Мән оюнумни ташлап, деризиниң түвигә келип, тиңшашқа башлидим. Төрдә олтарған бир киши дутар челиветипту. У вақитта мән дутарниң немә екәнлигиниму билмәймән. Шу күндики нахша-сазлар мени шундақ мәһлия қиливалдики, бираз вақит шу һиссиятлар илкидә жүрдүм. Кейин дадамдин дутар челишни үгитишни илтимас қилдим. Дадам Абдусемәтниңму азду-тола сәнъәттин хәвири бар еди. Амма дадам мениң сәнъәткар болушумни халиматти. Униң пикричә, нахшичи кәсип әмәс еди. Дадамға хәлқимизниң “Сазәндини балам демә…” дегән тәмсили тәсир қилған болуши керәк. Қизиқ йери, кейинирәк «Юлтуз» топиниң жигитлири билән «Сазәндә» дегән нахша йезилди. Шу нахшини язғанда дадамниң ейтқанлири һелиму есимдә еди. Шундиму дадам райимни қайтурмай, кичик дадам Әмиргә маңа дутар челишни үгитишни тапшурди. У вақитларда миллий саз-әсваплирини ясайдиған устилар йоқниң орнида болғачқа кичик дадам маңа домбра әкелип бәрди. Мән кичик болғанлиқтин, бу әсвапниң домбра екәнлигиниму билмидим. Уни кейинирәк чүшәндим. Мәктәпкә киргән пәйтимдә тонулған бәстикар, һели мәрһум Селимахун Зәйналов Дружба мәһәллисидики (һазирқи Достлуқ микрорайони – Й.М.) Мәдәнийәт өйидә сәнъәт һәвәскарлири ансамблини қурди. Униң тәркивигә мәнму кирдим. Концертлар вақтида маңа икки үстәл қоюп беридиған. Биридә мән олтиримән, иккинчисидә, дутарниң беши туриду. Кичик болғачқиму, тамашибинлар наһайити яхши қобул қилатти, мени икки-үч қетим қайта чақиридиған. Шәхсән өзәм дутар, тәмбүр, равап, гитара, барабан охшаш саз әсваплирини чалимән. Амма театрдин кәткәндин кейин әсвапларни қолға аз алидиған болдум. Һазир электронлуқ клавишилиқ әсвапларни үгинишкә тоғра кәлди. Сәвәви, нахшини оранжировка қилғанда шулардин пайдилинимән.

— Оранжировка демәкчи, сиз қайта ишлигән «Таң сәбаси» сази оттуз жилдин буян наһайити аммибап. У қандақ йезилди?

— Әсли у сазниң муәллипи Қурбан Өмәр. Маңа мәлум болушичә, бу — алтә-йәттә саздин тәркип тапқан жүрүшлүк сазлар топлими. Кейин даңлиқ сазәндә Үсәнҗан Җами шуларниң арисидин «Таң сәбасини» орунлиған. Мән «Яшлиқ» ансамблида ишләватқан пәйтимдә, йәни 1982-жили миллий сазларни заманивий қайта ишләш тәшәббуси көтирилди. Шу вақта мошу сазни қайта ишләп чиқтим. Кейин уйғур радиоси уни эфирни ечиш музыкиси сүпитидә пайдилинишқа башлиди. 1988-жили тарихий Вәтиминизгә дәсләпки қетим барғинимда, Үсәнҗан Җами билән учришип, сазни тиңшаттим. У кишиму жуқури баһасини бәргән. Вәтинимиздә бу сазниң шу пәйтләрдә дуканларда, базарларда яңрап турғанлиғиниму байқидим.

— Сизниң аммибап нахшилириңизниң йәнә бири — «Сеғиндиңму». Униң йезилиш тарихини ейтип бәрсиңиз?

— Бу нахша мәхсус даңлиқ сәнъәткар Айтурған Һасанова үчүн йезилди. У мундақ болди. 90-жиллири Өзбәкстан телерадиоси йенидики уйғур ансамбли йепилғандин кейин Айтурған һәдимиз ишсиз қалдидә, Бишкекқа қайтип келишкә мәҗбур болди. Шәхсән өзәмни шунчә әмгәк қилған сәнъәткарниң бирәр пластинкиси яки кассетиси чиқмиғанлиғи ойландуратти. Биздә Паша Ишан, Патәм Қурбан, Халисхан Қадирова, Нурбүви Мәмәтова, Рисаләт Һапиз вә Айтурған Һасанова пәқәт өзигә хас авази бар нахшичилар қатариға ятиду. Уларни тиңшиғанда дәррула миллий пурақ һиди келиду. Арминим — әйнә шундақ иҗрачиларниң нахшилирини сақлап қелиш, тәшвиқат қилиш. Шу сәвәптин Айтурған һәдини Алмутиға чақирип, ишни башлидуқ. Мениңдә униң айрим нахшилири сақлақлиқ еди. Кассетини тарихий Вәтинимиздә чиқиришни тоғра көрдуқ. Айтурған һәдиниң у яқтин көчүп чиққиниға қириқ жилдин ешип кетипту. Биздә хәлиқ сәнъәткарни унтуп қалмиғанду дегән әндишиму болди. Чүнки өз вақтида Айтурған Һасанова тарихий Вәтинимиздә аммибап болған едиғу. Шунчә жиллар өткәндин кейин «Сиз у йәргә немә дәп барисиз?» дегән соал қийниди мени. Шуңлашқа мән «Сеғиндиңму» нахшисини яздим. Сөзиму, музыкисиму мениң. Шу нахша арқилиқ «Мән бар, мени сеғиндиңларму? Мән силәрни сеғиндим» дейишни мәхсәт қилдуқ. Кейин бу нахшиғу ейтилди, әнди оюмизни қандақ түгитимиз дегән мәсилә туғулди. Көңлүмдә 80-жиллири шаир Мөмүн Һәмраев язған «Өмүр — йол» шеириниң бир куплети бар еди. Бу шеирға нәччә жиллар давамида музыка язимән десәмму задила қамлашмайдиған. Мошу сәпәргә тәйярлиниватқанда бир ишлар билән Бишкекқа берип қалдуқ. Тонушларниң өйигә чүштуқ. Әтигәнлиги талаға чиқсам, чайханида кона дутар есиқлиқ турупту. Көңлүмдә техила һелиқи «Өмүр йоли» туриду. Илһамим нәдин кәлди билмәймән, он бәш минут ичидә нахша тәйяр болди. Айтурған һәдигә: «Һәдә йеңи нахшиңиз тәйяр болди» дедимдә, дутарни «ишқа селип» нахшини ейтип бәрдим. У жиғлап кәтти.

Һазир «Сеғиндиңму» нахшиси бу йәрдила әмәс, тарихий Вәтинимиздиму наһайити аммибап. Мән униңға шу яқта болғинимда ениқ көз йәткүздим. У яқтики һәммә җайларда бу нахшини сөйүп тиңшайдекән һәм ейтидекән. Қизим Муштәрини «Ипәк йоли» конкурсиға апарғинимда, дәсләп мени һечким тонумиған. Кимлигимни билгәндин кейин сәнъәткарлар «Сиз «Сеғиндиңму», «Су пәрисини», «Сәргарданни» язған сизму?» дегән соалларни яғдурувәтти. Нахшилиримниң һәммисини аңлиған болсиму, мени яхши билмәйдекән. Бәзи сәнъәткарлар «сиз бизниң устазимиз» дәп етирап қилишти. Униңдин кейин мени шу вақитта Үрүмчидә рәһбирий лавазимда олтарған акимиз мәхсус тәклип қилди. Өйигә бардуқ. У киши мени көрүп: «Мән «Сеғиндиңму» нахшисини язған чоң, йеши йәткән бир киши болуши керәк» дәп ойлап жүрүптимән. Талантиңизға апирин» дәп қолумни алди. Нахшиниң йезилиш тарихиниму ейтип бәрдим. Кәмтарлиқ әндазисидин чиқип кәтсәмму, иқрар қилишим керәкки, һәқиқәтәнму хошаллиғимда чәк болмиди. Демәк, мениң әмгигим бекар кәтмәпту.

— Сиз язған һәрқандақ нахша яки музыка, заманивий тил билән ейтқанда, «хитқа» айлиниду. Буниң сири немидә?

— Мән нахшини «хит» болсун дәп язмаймән. Буйрутма билән йезишниму халимаймән. Илһам келип қалса, һәрқандақ шараитта, вәзийәттә язиверимән. «Бүгүн нахша йезишим керәк!» дәп нотиларни жиғип, фортепьяно алдида олтармаймән. Пәқәт илһам, жүрәк хаһиши билән язимән. Мүмкин сири шуниңдиду.

— Нахшиға шеир таллиғанда қайси тәрипигә көпирәк диққәт қилисиз?

– Шеирийәт билән аһаңниң, йәни нахша музыкисиниң сөзи икки бөләк нәрсә. Демәкчи, болғиним, һәрқандақ шеирға музыка йезишқа болмайду. Мән шаир әмәс, амма нахшилиримниң нурғуниға сөзини өзәм яздим. Сәвәви, өзәм язған аһаңниң қандақ сөз билән «жуғирилидиғинини» яхши билимән. Шаирларға буйрутма бәргән пәйтләрму болди, әлвәттә. Бирақ аз. Чүнки шаирға буйрутма бәрсәң, у әмгәк қилиду, вақтини бөлиду. Амма композитор сүпитидә йезилған шеирниң айрим сөзлири яқмай қелиши еһтимал. Шу вақитта шаирға «мону сөз, мону йери яқмиди» десиңиз, муәллипни рәнҗитип қоюшиң мүмкин. Униңдин ташқири, бирәр шаирниң шеири йеқип қалса, биринчи новәттә, «бу шеириңиз қәйәрдә йоруқ көрди, гезит-журналларда елан қилинғанму?» дәп сораймән. Сәвәви, нәқ шу шеирға башқа композиторму аһаң йезиши мүмкин. Мундақ әһвал нурғун композиторларда, шуниң ичидә мениңдиму болди. Шәхсий тәҗрибәмдин ейтсам, шаир Баһар Рәһимовниң «Уйғур келинлири» дегән шеириға музыка язған едим. Бир күни һели мәрһум Икрим Мәсимов «әву нахшини яхши йезипсән. У шеирға мәнму аһаң язған» деди. Мән қолайсиз әһвалда қалдим. Икрим ака болса, «ундақ болуп туриду, һечқиси йоқ» деди. Әпсус, мошу кәмгичә Икрим акиниң нахшисини аңлимидим. Мошундақ бир-икки вақиә болған. Иҗадийитимдә Хелил Һәмраев, Җәмшит Розахунов, Мөмүн Һәмраев охшаш шаирлар билән ишлигән пәйтлирим болди.

Көпинчә вақитта мән дәсләп музыка, аһаң язимән. Шуниңдин кейин шеирға новәт беримән.

— Биз жуқурида ейттуқ, сиз язған нахшиларниң нурғуни хәлиқ ичидә наһайити аммибап. Бу нахшилар биздиму, чәт әлләрдиму орунлиниватиду. Сизгә қәләмһәққи төләватамду?

Бу наһайити орунлуқ соал болди. Елимиздә муәллиплик һоқуқларни һимайә қилидиған қанун бар. Мениң барлиқ нахшилирим, йәни муәллиплик һоқуқлирим шуниңға мувапиқ тиркәлгән. Сиз дегәндәк, нахшилар чоң концертларда, той-төкүнләрдә, ресторанларда, биздә һәм чәт әлләрдә орунлиниватиду. Нахшилиримни ейтип хәлиқ ичидә аммибап болуп, тапавәт тепиватқанларму көп. Амма, маңа қәләмһәққи төләватқан һечким йоқ. Қәләмһәққини маңа пәқәт телевизия һәм Уйғур театри төләп туриду. Нахшилиримни рухситимсиз орунлаватқанларни җазалаш, дава қилиш мениң оюмда болмиди. Әгәр маңа қанунға мувапиқ қәләмһәққи төләнгән болса, өйдә олтирип иҗатқа көпирәк көңүл бөләттиммекин. Әпсус, һазирчә ундақ әмәс.

— Умумән, қанчә нахша яздиңиз?

— Мәхсус мунчә нахша яздим дәп һесаплап көрмәптимән. Шәхсән мениң пикримчә, хәлиқ еғизида қанчә нахшам болса, мән шунчилик нахша яздим, дәп ойлаймән. Мениңчә, иҗаткарниң әмгиги нахшиниң аз яки көп йезилиши билән әмәс, бәлки сүпити хәлиқ ичидики аммибаплиғи билән баһалиниду.

— Бүгүнки күндики уйғур эстрадисиға қандақ баһа бәргән болар едиңиз?

— Бу җәһәттин қариғанда хошал қилидиған әһвалдин, әпсусландуридиған әһваллар көпирәктәк билиниду маңа. Байқишимчә, яшларға өзбәк, түрк, һинд музыкисиниң тәсири нурғун. Бәзи нахшиларни тиңшисаң, сөзи уйғурчә ейтиливатқан, музыкиси тамамән башқа милләтниң. Миллий пурақ, миллий аһаң йоқ. Мән ундақ нахшиларни биринчи нотидинла биливалимән. Бу пәқәт Қазақстандики уйғурлар арисидила әмәс, тарихий Вәтинимиздиму қелиплашқан әһвал. Шу яқта сәпәрләрдә болғинимда, чоң сәнъәткарлар билән учрашқинимда мошу мәсилини муһакимә қилдуқ. Уларму тәшвиштә һәм әпсуслиниватиду. Буни һәл қилиш вақти аллиқачан кәлди дәп ойлаймән.

— Өзиңизниң яшлар арисида шагиртлириңиз барму?

— Сәнъәтни, музыкини үгәнмәк бәк қийин. Бу йәрдә таланттин башқа нурғун әмгәк қилиш лазим. Бәзиләр кичиккинә бир нәрсә үгинивелипла, той-төкүнләргә чиқип пул тапимән дәп калтә ойлайду. Хәлиқ етирап қилғидәк дәриҗигә йетиш үчүн нурғун тәр төкүш керәк. Қандақ иш болушидин қәтъий нәзәр, өзәмгә жуқури тәләп қойимән. Мениң үчүн ушшақ-чүшәк һечнемә йоқ. Бир ишни қолға алдиңму, демәк, ахириғичә тиндуруп қилиш керәк. Мениң тәләплиримгә пәқәт қизим Муштәридин башқа һечким чидимиди. Маңа кәлгәнләр болди, амма нери кәтсә, бир айға аранла чидиди. Тәләп жуқури. Сәвәви, әтә-өгүн шагирт начар болуп қалса, «Устазиң ким? Абләһәт Исламов шундақ үгәттима?» дегән сөзләрниң ейтилишидин қорқимән. Бирақ маңа келип үгинимән дегүчиләргә һечқачан «яқ» демидим. Бәзиләрниң «Абләһәт тәкәббур, һакавур, билгинини башқиларға үгәтмәйду» дейишиму еһтималдин жирақ әмәс. Йәнә тәкрарлаймән, мениң тәливим жуқури. Шуниңға чидиса, мәрһәмәт. Шәхсән өзәмниң төрт баламниң арисидин пәқәт Муштәрила чидиди. Чидиғачқа һазирқи дәриҗигә йәтти.

Сизниң әмгигиңиз қандақ баһаланди? Демәкчи болғиним, қандақ мукапатлар, атақлириңиз бар?

— (күлүп) Мән бу җәһәттин «таза». Һечқандақ мукапат вә атиғим йоқ. Пәқәт иҗадим бар, нахшилирим бар. Һәқиқий баһани хәлиқ бериду дәп ойлаймән. Тәбиитимдин һәрқандақ атақ-мукапатларға қизиқмаймән. Йәнә тәкрарлаймән, мениң үчүн хәлиқниң баһасидин алий мукапат йоқ.

— Қизиңиз Муштәриниң иҗадийитини дайим байқап туруватимиз. “Муштәриниң таланти, қабилийити билән хәлиқ нахшилирини әмәс, эстрадида, йәни аммибап нахшиларни орунлиса, тез арида юлтуз болуп кетәтти” дегән пикирләрму бар. Буниңға немә дәйсиз?

Муштәри дәсләпки қетим үч яш вақтида сәһнигә чиқти. Алмута әтрапидики йезиларниң биридә концерт қоювататтуқ. Уни өйдә қалдуруп қоюшқа имканийитимиз болмиған еди. Аписи билән сәһниниң кәйнидә туратти. Сумбат башқа бир нәрсигә айлинип қалған охшайду, қизимиз диққәт нәзәридин сирт қапту. Жүгрәпла сәһнигә чиқип, уссул ойнап кәтти. Мән нахша ейтиватимән, ичимдә «абла, қандақ боп кетәр» дегән әндишидә қалдим. Нахша түгиди, тамашибин гүлдирас чавакларни челишқа башлиди. Муштәри, худди чоң артистлардәк, егилип тазим қилдидә, сәһнидин чиқип кәтти. Алқишлар давамлишивәрдидә, у йәнә икки-үч қетим чиқип тазим қилип кирип кәтти. Мән бир чәттила қалдим. Шу пәйттә қизимниң сәһнә үчүн яралғанлиғини чүшәндим. Йеши йәткәндә музыка мәктивидә, А.Розибақиев намидики 153-мәктәп-гимназиядә билим алди. Һазир Үрүмчидә оқуватиду. Муштәриниң хәлиқ нахшилириға, муқамларға көпирәк көңүл бөлүшини мән мәслиһәт қилдим. Адәттә, муқам яки хәлиқ нахшиси десә, чоң артистларни көз алдимизға кәлтүримизғу. Яшларниң бу нахшиларға қизиқиши аз. Қизим муқамларни ейтишқа башлиғанда “Муқамларни яшлар ейтсиму болидекәнғу” дегән чүшәнчә қелиплишиватиду. Һазир мениң билишимчә, бирқанчә яшлиримиз хәлиқ нахшилирини, муқамларни орунлап келиватиду. Демәк, мениң мәхситим әмәлгә ешиватиду. Қошумчә қилсам, Муштәри заманивий нахшиларниму ейтиду. Йәнә бир пикрим, башқисини билмәймән пүткүл дуния етирап қиливатқан «Он икки муқамни» миллий мәктәплиримиздә оқутса, нур үстигә нур болатти. Бу, қайтилап ейтай, шәхсий пикрим.

— Биз билимиз, өмүрлүк җүптиңиз Сумбат Ғениярова иҗадийәтниң адими. Әйнә шундақ адәмниң йениңизда болуши иҗадийитиңизгә тәсир қилдиму?

— Сумбат – қәләм тәвритип жүргәнләрниң бири. Өткән жили униң «Актриса» намлиқ китави йоруққа чиқти. Иҗаткар болғачқа, бәрибир маңа тәсир қилиду. У бәзидә язған шеирлирини дәсләп маңа көрситиду. Дәсләпки тәнқитниму мениңдин аңлайду. Мәнму шеирлиримни униңға көрситимән. Уму салмақлиқ пикирләрни ейтиду. Иҗадий һәмкарлиғимиз бар. Амма шеирийәттә иккимизниң йоли бир-биримизгә тамамән охшимайду. Һәммигә мәлум, иҗаткарлар алайтәнла дунияда яшайдиған адәмләрғу. Бәзидә йолда кетип берипла, бәзидә кечидә орундин сәкрәп қопупла, илһам кәлсә, бир немиләрни йезип кетимиз. Сумбат өзи иҗаткар болғачқа, мениң мошу «ғәлити қилиқлиримни» яхши чүшиниду. Айрим кишиләр тоғра чүшәнмәй қелиши мүмкин, амма мениң шараитимда иккимизниң аилә қурғинимиз тоғра болған екән. Уни вақит дәлиллиди.

— Мана бу күнләрдә 60 яшқа толуватисиз. Иҗадийитиңизниң мәлум йәкүнлирини чиқирип, һесават бериш, йәни концерт қоюш оюңиз барму?

— Әлвәттә, айрим ишларни планлап қойған. Амма бәзи мусибәт ишлири болуп қалди. Шуниң үчүн мәлум вақит өтүши керәк. Һәр һалда, планимиз бар. Уни вақит көрситәр.

— Сөһбитиңиз үчүн рәхмәт.

http://uyguravazi.kazgazeta.kz/?p=38801

 

 
Интересный материал? Поделись с другими:

Комментарии  

 
0 #3 Аида_Aida 2014-12-14 10:07 Добрый день,
Хорошая и познавательная статья, но грамматика у автора хромает на обе ноги.
Просьба исправить ошибки.
Цитировать
 
 
0 #2 Mansur 2013-03-07 23:04 Мурат Насыров история 1001 песни! Цитировать
 
 
0 #1 Закирджан 2013-01-26 21:35 Рахмят! Цитировать
 

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить